Hogere Hebberigheid

Dat een monarchie niet alleen uitblinkt in bestuurlijk amateurisme maar vooral ook in Hebberigheid voor Gevorderden bleek onlangs weer eens in Duitsland. In Duitsland, zult u vragen, die zijn toch al een eeuw van de monarchie verlost? Dat klopt inderdaad, om precies te zijn gebeurde dat in 1918 bij de beëindiging van de Eerste Wereldoorlog, toen Keizer Wilhelm de Tweede werd afgezet en naar Nederland vluchtte en hier als gezochte oorlogsmisdadiger politiek asiel verkreeg. Maar dat terzijde.



Franz Herzog von Bayern in Kasteel Nymphenburg

Voor koning Lodewijk de Derde van de toenmalige vrijstaat Beieren betekende dat ook het einde van zijn heerschappij en ook hij nam eveneens de benen voor de republikeinen. Toch bleek dat vertrek niet geheel gratis te zijn geweest,— allesbehalve zelfs. Beieren heeft namelijk decennialang onder de pet weten te houden dat de scheidende vorst er op de valreep nog een lucratief dealtje uit heeft weten te slepen. In een geheim fonds dat speciaal is opgezet voor de nazaten van de koning heeft de Duitse deelstaat inmiddels het lieve sommetje van 348 miljoen Euro gestort, waar jaarlijks 14 miljoen aan wordt toegevoegd.

Uiteraard vraagt de Duitse belastingbetaler zich nu af waarvoor zij deze familie Wittelsbach eigenlijk betalen, waarvan de hertog overigens nog steeds op kosten van de gemeenschap in het toenmalige koninklijke kasteel woont. In de overeenkomst wordt weliswaar gesproken over een schadeloosstelling voor gemiste inkomsten uit de destijds feodaal beheerde landgoederen; toch is de Duitse deelstaat nu naar de rechter gestapt om eerst maar eens te proberen wat meer inzicht en zeggenschap over dit duistere fonds te krijgen.

---

Het zal u niet verbazen dat onze koninklijke familie deze Hogere Hebberigheid vanzelfsprekend weet te overtreffen. Toen Juliana, de grootmoeder van de huidige koning, de paleizen aan de Nederlandse Staat verkocht, deed zij dat namelijk onder de volgende drie voorwaarden:

1. De onderhoudskosten van het vastgoed komen uiteraard ten laste van de nieuwe eigenaar, maar:
2. Uitsluitend leden van de koninklijke familie mogen in de paleizen wonen, én:
3. Als de monarchie ooit valt, dan krijgt de familie de paleizen terug.

Hogere Brutaliteit heet zoiets.



¶

Downdate

Anders dan bij de natuur probeert de mens bij verandering meestal ook verbetering na te streven. Zo tracht bijvoorbeeld Windows 10 een verbetering te zijn van de voorgaande versies; althans, iedereen zou het vermoedelijk heel erg vreemd vinden wanneer producent Microsoft de bedoeling had om een stap achterwaarts te maken. Of zo'n voorwaartse stap dan ook ook daadwerkelijk geslaagd is moet helaas vaak nog maar blijken, maar dat is een ander verhaal. De intentie is in ieder geval vooruitgang van het systeem door bijvoorbeeld fouten te verwijderen, en zich zodoende aan te passen aan een nieuwe werkelijkheid.

Ten aanzien van politieke systemen vond in West-Europa een dergelijke update ook plaats, die zo'n beetje met de Franse revolutie werd ingeluid. Het feodale en ondemocratische ancien régime moest plaats maken voor een systeem met een staatshoofd dat niet langer verantwoording verschuldigd was aan God, maar aan het volk dat het gekozen had. Net als bij het voorgaande voorbeeld moet helaas ook hier vastgesteld worden dat dit slechts ten dele geslaagd is, maar de intentie is niettemin vooruitgang van het politieke systeem.

Bij een aantal staten pruttelt het oude systeem echter nog steeds door, waaronder Nederland. Als een bestuurlijke minotaurus hinkelt ons politieke bestel zo nu al ruim twee eeuwen rond, en iedereen die deze vreemde democratische romp met de daarop vastgeschroefde monarchale kop op het Binnenhof ziet strompelen begrijpt dat Nederland nodig aan vernieuwing toe is. Dat zo'n politieke update een republiek met een gekozen staatshoofd zal zijn, staat daarbij echter op voorhand al vast.

Terwijl in Spanje de dictatoriaal gekatapulteerde monarch alle zeilen moet bijzetten om zijn troon te behouden, is het in landen als Noorwegen en Nederland het gebruikelijke pappen en nathouden en wordt de monarchie vooralsnog gedoogd. Tegelijkertijd spreekt men in landen als Australië inmiddels openlijk de voorkeur uit voor een gekozen staatshoofd. Carnavaleske meligheid uitgezonderd evolueert een politiek systeem namelijk altijd maar één kant op: van monarchie naar republiek, en nooit andersom.

---

Nooit — maar dan ook echt helemaal nooit — ontwikkelt zich binnen een republiek een discussie waar men uit onvrede met het politieke systeem een monarchie overweegt. En dat is niet voor niets.



¶

De Waaghals

Op de valreep naar het nieuwe jaar is het parlementaire rondedansje om een verse koninklijke hete brij altijd weer even vermakelijk als voorspelbaar. De tandwielen van het ministeriële antwoordapparaat vermalen namelijk iedere kamervraag onverbiddelijk tot een eenheidsworst, die steevast tot dezelfde antwoorden leiden: [1] Het is niet waar; [2a] het verstrekken van deze informatie zou de veiligheid van de leden van het koninklijk huis in gevaar brengen; [2b] het verstrekken van deze informatie zou de privacy van de leden van het koninklijk huis schenden; [3] Over gesprekken tussen de premier en het staatshoofd worden nooit mededelingen gedaan.

Het stellen van kamervragen die de koninklijke familie, het koninklijk huis of de monarchie raken heeft namelijk uitsluitend een symbolische functie. Als de antwoorden tóch al vaststaan, waarom zou je de vragen dan überhaupt nog stellen? Die zogenaamde antwoorden zijn immers toch het resultaat van een parlementaire afpoeiermachine die met slechts één doel gebouwd is: die rare over het paard getilde familie tegen elke prijs uit de wind houden. Welnu, ik zal u verklappen waarom — in dit geval de neoliberale gedoogpartner D66 — deze kamervragen toch stelt; het is namelijk om héél eventjes stoer te doen tegenover het eigen electoraat. "Kijk eens mamma? Zonder handen!",- zoiets. Zo plat en eenvoudig is het.

Terwijl Rutte met groot vertoon manmoedig voor de koning gaat staan om zo opzichtig mogelijk een goede beurt bij 'zijn' Majesteit te maken, bidt kamerlid Kees Verhoeven stilletjes dat hij met zijn vragen niet te ver is gegaan en over twee weken nog wel wordt uitgenodigd op de nieuwjaarsborrel ten paleize. Maar dat plekje aan tafel in de buurt van Máxima kan hij in ieder geval op z'n buik schrijven, want Keesje moet uiteraard wél braaf blijven. Als er namelijk na de volgende verkiezingen misschien geen stoeltje meer voor hem is in de Kamer, dan moet hij natuurlijk nog wel ergens anders aan de slag kunnen. "Wie zoet is krijgt lekkers...", op die oude melodie wordt dat liedje nog steeds gezongen.

Diep in zijn hart hoopt de brutale parlementariër dat het allemaal met een sisser afloopt, en er vooral niet teveel publiciteit aan wordt gegeven. De antwoorden op zijn vragen waren immers vooraf al bekend en interesseren hem dus ook helemaal niet, hij wil alleen met zijn gedurfde actie kunnen koketteren tijdens de komende verkiezingscampagne. Maar op dit moment wil hij eigenlijk niets liever dan twee ponsgaatjes in de schriftelijke antwoorden van de premier prikken en ze dan zo snel mogelijk opbergen in de archiefkast.

Inderdaad ja, in die oranje map daar. Helemaal bovenaan, achterin.



¶

Kerstprak 2015

Kun je aan een ander uitleggen wat een aardbei is? Ja, althans, tot op zekere hoogte. Bijvoorbeeld "een kleine rode vrucht, van boven wat breder dan van onder, aan de buitenkant voorzien van een soort kleine pitjes en meestal met een kroontje van groene blaadjes met een steeltje er bovenop". Zoals u merkt is deze beschrijving natuurlijk verre van volledig, maar het volstaat in elk geval om een aardbei te kunnen onderscheiden van een druif, mandarijn of meloen. Maar zou je ook aan iemand kunnen uitleggen hoe een aarbei smaakt? Dan blijkt het ineens een stuk moeilijker te worden, want heel veel verder dan bijvoorbeeld "zoet en fruitig" komen we niet. Spijtig, want een aardbei smaakt toch echt heel anders dan een druif, mandarijn of meloen, die immers ook "zoet en fruitig" zijn. Er zit maar één ding op, en dat is ervaren hoe een aardbei smaakt. Een simpele ervaring van luttele seconden vertelt meer dan duizend woorden.

De jaarlijkse toespraak van onze Zelfbenoemde Majesteit was de gebruikelijke kerstprak ("Kerstmis geeft ons een moment van bezinning" — dat soort ingrediënten). Toch is het interessant om een moment stil te staan bij de inhoud van deze periodieke vorstelijke bezinning. Naast de gebruikelijke plattitudes — die zijn hem uiteraard vergeven — spreekt de Goddelijk Uitverkorene namelijk ook zinnen uit die sterk doen vermoeden dat hij niet doorvoelt wat hij zegt. Een uitspraak als bijvoorbeeld "We hebben een democratische rechtsstaat opgebouwd" zal hij uiteraard begrijpen, maar veel verder dan dat het een grammaticaal correcte Nederlandse zin is, zal zijn begrip echter niet reiken. Let wel: niet kúnnen reiken, omdat juist hij het levende symbool is van een instituut dat diametraal staat op zo'n beetje alles wat er democratisch is in dit land.

Wie op eerste kerstdag naar de televisie keek voelde dan ook dat de koning over zaken sprak die hem ten diepste wezensvreemd waren. Het staatshoofd las namelijk voor over kwesties die alleen maar door ervaring begrepen kunnen worden; de hoofse tekstschrijvers hebben als het ware geprobeerd uit te leggen hoe een aardbei smaakt aan iemand die er nog nooit een heeft geproefd.

Resteert de vraag of dat nu eigenlijk wel zo erg is. Het antwoord luidt: ja, dat is erg. Héél erg, zelfs. Van een staatshoofd annex regeringshoofd mag je namelijk zonder meer verwachten dat zo iemand weet hoe de wereld in elkaar zit, zeker wanneer die zo complex is als in deze tijd, waarin een diep doorvoeld begrip van termen als bijvoorbeeld democratie, vrijheid, armoede, solidariteit, honger en geweld noodzakelijker is dan ooit.

Tegen amateuristisch politiek gewroet van een geboren staats- en regeringshoofd kan een staat zich misschien nog wel enigermate beschermen door het constitutioneel af te bakenen en in te dammen, maar tegen gecultiveerde wereldvreemdheid is geen kruid gewassen.



¶

Republiclame

Om de republikeinse boodschap aan een groot publiek over te brengen is veel geld nodig: voor pagina-grote advertenties en uitvoerige televisiereclames is een permanent vermogen nodig dat republikeinse groeperingen domweg niet bezitten. Ingezonden artikelen in de landelijke kranten worden slechts mondjesmaat geplaatst — inzoverre republikeinen überhaupt al in de pen klimmen. In de marketingwereld heerst immers toch altijd de wet van de grote getallen, en helaas moet ook worden vastgesteld dat republikeinen slechts een marginaal deel vormen van de Nederlandse samenleving. Bovendien is het aantal actieve republikeinen daar ook nog weer eens een zeer kleine fractie van. Het lijkt daarom ook een onbegonnen zaak ooit iets te kunnen beginnen tegen het enorme marketinggeweld van deze Zelfverklaard Goddelijk Uitverkoren Familie.

Lijkt? Inderdaad ja, lijkt, want er is wel degelijk een zeer krachtige buitenparlementaire oppositie te voeren én te financieren tegen de monarchie, die echt zoden aan de dijk zet. Wat republikeinen daarvoor nodig hebben is een beetje strategisch inzicht en enige mate van zelfbeheersing. Het komt er kortweg op neer om niet hardop uit te dragen wat je van een financiële kwestie rondom de monarchie vindt, eigenlijk juist eerder het tegenovergestelde. Neem nu bijvoorbeeld het bericht dat uit de nieuwe begroting blijkt dat het koninklijk paar en de voormalige koningin er met hun uitkeringen weer eens substantieel op vooruit gaan. Wat republikeinen daarvan vinden laat zich gemakkelijk raden: ongepast, onredelijk, buiten iedere proportie maar vooral onvoorstelbaar asociaal.

Reclamepenning van de familie

Toch hebben we vorig jaar nog gezien hoe de kosten van die rare monarchie tot fantastische republikeinse reclame leidde. Je kon werkelijk geen krant openslaan of er werd schande gesproken over de renovatiekosten van Huis ten Bosch die totaal uit de hand bleken te lopen, en wie de televisie aanzette kwam in felle publieke discussies terecht die ofwel gingen over een nieuwe speedboot van 8 ton ofwel over de vraag waarom de Nederlandse burger zou moeten opdraaien voor een hekwerk om de koninklijke vakantievilla. Het enige dat republikeinen hoefden te doen was — hooguit — een beetje meewarig met het hoofd schudden, want het mopperen werd immers voor ons gedaan, maar dan nu wel écht massaal. Toegegeven, deze peperdure republikeinse reclamecampagne werd inderdaad gefinancierd met belastinggeld, en daar voelen wij ons uiteraard nog steeds in gepaste mate schuldig over.

Wie ons sarcasme verwijt heeft daar misschien best wel een beetje gelijk in, maar wie niet rijk is moet nu eenmaal slim zijn. In lijn met deze strategie zien de huidige verhogingen (WA + € 43.000, Máxima + € 17.000 en Beatrix + € 24.000) er dan ook een beetje magertjes uit, althans, te mager voor een massale publieke verontwaardiging. Want uiteindelijk is het precies dat wat we nodig hebben voor zo'n republikeinse reclamecampagne als van vorig jaar. Met een factor 10 komen we al wat meer in de buurt, hoewel een jaarlijkse verhoging van € 170.000 voor Máxima vermoedelijk nog niet voldoende is om de gemiddelde Nederlander aan de kook te brengen. Daarom stel ik voor alle zekerheid een factor 100 voor: de koning moet er 4,3 miljoen euro bij krijgen, zijn vrouw 1,7 miljoen en Beatrix moet er 2,4 miljoen op vooruit gaan. Oh ja, en doe dan ook nog maar meteen een extra hek om die Griekse villa. Het liefst eentje van goud of zoiets.

---

Het enige dat republikeinen dan nog hoeven doen is achterover leunen; de televisie hoeft niet eens aan. Het mág wel natuurlijk, al was het maar vol de lol om Rutte peentjes te zien zweten voor die 'arme familie die zich niet kan verdedigen'. Houd dit op deze manier een paar maanden vol, en ik voorspel u dat we binnen een jaar van die achterlijke monarchie verlost zijn. Een republiek kost inderdaad een paar centen, maar dan heb je ook wat!


¶

Kikkerbil

Een andere keer werd er verteld dat er een atoomonderzeeër gedemonstreerd zou worden in de Hofvijver, of dat de Nachtwacht zou in hoog tempo verbleken. Het ene jaar was geslaagder dan het andere, maar iedere keer was er wel weer iets waar de goedgelovige burger voor op zijn hoede moest zijn. Bij de klassieke 1-aprilgrap, uitvergroot tot nationale practical joke, en tegenwoordig door de snelle media meteen ook een echte hoax, is het de kunst de werkelijkheid zo minimaal mogelijk te vervormen. Liefst zó subtiel dat het denkbare rakelings langs het mogelijke scheert. En dan is het een kwestie van afwachten. Gniffelend.

Tijl Uilenspiegel

Republikeinse die hards bij wie de stoom meteen al uit de oren spoot, haalden het nieuwtje dat Koningin Beatrix, die op de valreep in het geniep een nieuw regeringsvliegtuig aangeschaft zou hebben, haastig van hun Facebook-pagina's. Voor hen ligt het namelijk extra gevoelig, want terwijl de familie er van hun kant inderdaad zoveel mogelijk aan doet om onwelgevallig materiaal onder de hoed te houden of zo mogelijk zelfs te vernietigen, worden hun republikeinse tegenstanders veelal gedwongen maar wat in het wilde weg te speculeren. Conspiratief denken is om die reden dan ook bijna noodzakelijk met het republicanisme verbonden. Zo werd er bijvoorbeeld een paar jaar geleden het curieuze bericht de wereld in geslingerd dat Willem van Oranje in de laatste jaren van zijn leven moslim geworden zou zijn, vooral ook om te kijken of die overspannen republikeinse azijnpissers ermee aan de haal zouden gaan.

---

Nu stelde uitgerekend op 1 april de vicepresident van de Amsterdamse rechtbank Peter Ingelse dat het aanstaande koningschap van Willem-Alexander 'illegaal' zou zijn. Met als prikkelende titel 'Feest gaat niet door, rechter verbiedt inhuldiging Willem-Alexander' betoogt deze hedendaagse Tijl Uilenspiegel in een artikel in NRC Handelsblad dat de komende inhuldiging in strijd zou zijn met onze grondwet. Om zijn provocatie door te zetten maakte Ingelse er meteen ook maar een open sollicitatie van. Ondanks de republikeinse voelsprieten die waarschuwend begonnen te trillen buitelden toch verschillende vragen over elkaar heen: Eén april? Provocatie? Illegaal koningschap?

Inderdaad staat er in artikel 1 van de Nederlandse grondwet: 'Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan'. Hieruit mag inderdaad geconcludeerd worden dat er niet op afkomst gediscrimineerd mag worden om in aanmerking te kunnen komen voor het hoogste bestuurlijke ambt in ons land. Maar wellicht is artikel 3 nog relevanter: 'Alle Nederlanders zijn op gelijke voet in openbare dienst benoembaar'. Ook hier lijkt het lastig houdbaar dat de functie van staats- en regeringshoofd geen openbare functie zou zijn. Kortom, deze felbegeerde post blijkt zich niet alleen uiterst moeizaam te verhouden tot de meest elementaire democratische beginselen, maar wringt bovendien ook met onze eigen grondwet.



Nieuwsuur, 2 april 2013.


Nóg interessanter wordt het als we de Europese grondwet naast die van ons leggen. Immers, in de Nederlandse grondwet wordt nog niet expliciet over 'discriminatie op grond van geboorte' gesproken, de Europese doet dat daarentegen wel: 'Iedere discriminatie, met name op grond van geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, een handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid, is verboden'. In dit verband is het buitengewoon pikant dat dit verdrag door koningin Beatrix is geaccrediteerd, die haar ambt van staatshoofd immers simpelweg geërft heeft.

Maar wat betekent dit nu? Ofschoon de functie van koning wringt met de Nederlandse grondwet en zonder meer in strijd blijkt met de Europese grondwet, is het vooralsnog de vraag of dat ambt daarmee ook 'illegaal' zou zijn. Maar áls een rechter zich daarover zou buigen, dan is dat maar beter geen Nederlandse. Want zou dat bijvoorbeeld de Amsterdamse rechter Mr. Peter Ingelse zijn, dan kan hij hoogstens vonnis wijzen 'In Naam der Koningin'.

Kikker in je bil.



¶

Geen taboes

Ineens wist ik het héél zeker: Jezus zou op het CDA gestemd hebben. Met dat democratische had de Nazarener waarschijnlijk niet zoveel, maar dat Gristelijke zou Hem vast wel aangesproken hebben. In gedachten zag ik Hem al in het stemhokje dralen, zijn rode potloodpunt weifelend boven Maxime Verhagen, Gert Leers of Jack de Vries — Jezus' drie meest favoriete gristenen — tot daar ineens Jan-Kees verscheen. Jan-Kees was het hélemaal!

Ik kreeg er haast een brok van in mijn keel, want Jan-Kees zei het écht, live-op-camera: bij de besprekingen over de nieuwe bezuinigingsronde zullen er geen taboes zijn. Geen taboes! Dat betekent dat alles geoorloofd is om overal nog een extra stuiver uit te persen. Ieder omgedraaid spaarvarkentje zal nóg eens een keer op z'n kop gehouden worden, rantsoenen bij de voedselbanken gehalveerd en de rijen ervoor desnoods verdubbelen. Asielerende (nieuw woord, speciaal voor Jan-Kees uitgevonden) grote betraande kinderogen, met of zonder trillende onderlip, zullen met gristelijke rechtvaardigheid de grens over worden gezet, terwijl het budget op ontwikkelingssamenwerking eerst barmhartig wordt gereduceerd tot 0% en daarna tot -0,2% van ons BNP. Nu was dat laatste weliswaar een idee van die peroxide-geblondeerde hystericus, maar gristelijk was het wel.



Geen enkel taboe, dus niet op de hypotheekrente-aftrek, niet op de sociale zekerheid, maar dan dus ook niet op het koninklijk huis, nietwaar, Jan-Kees? Grandioos,— even gauw een sommetje op de achterkant van 'n bierviltje. Onze oosterburen, die net hun staatshoofd naar huis hebben gestuurd omdat hij een flesje wijn teveel had aangenomen, kissebissen momenteel over de € 199.000 die hij nu nog wel of niet mee naar huis mag nemen. Ha, twee miezerige tonnetjes! Ons vorstenhuisje declareert bij de landsadvocaat alleen al het drievoudige om uitsluitend hun misdragingen in de doofpot te laten stoppen. Maar dat terzijde, want Jan-Kees wil écht besparen.

Nou goed dan: Beatrix € 5,1 miljoen + Willem-Alexander € 1,4 miljoen + Máxima ruim € 6 ton = samen goed voor ruim € 7,1 miljoen, en dat tegen de miezerige 2 ton die onze oosterburen aan hun — overigens, gekozen — staatshoofd kwijt zijn. Ter vergelijking: Barack Obama verdient nog niet eens zoveel als onze WimLex. Maar ik hoor het Jan-Kees al denken: die € 6,9 miljoen schiet niet op om het totale begrotingstekort terug te dringen.

Maar daar heb je dan weer een blauwe enveloppe voor, en dat weet Jan-Kees als geen ander. Uiteindelijk staat er in artikel 40 GW dat de vrijstelling van hun vermogen uitsluitend die bestanddelen betreft die 'dienstbaar zijn aan de uitoefening van hun functie'. Kortom: helemaal niets.

Dus kom op Jan-Kees, 'geeft dan den keizer, dat des keizers is' ¹. In naam der koningin!


¹ Matt. 22:21

Republikein zijn, republikein blijven

Waarom wordt iemand eigenlijk republikein in Nederland? Worden we hier dagelijks wakker met de ondraaglijke gedachte onderdaan te zijn van een koning, of, erger nog, moeten we op ieder moment vrezen van ons bed te worden gelicht door de soldaten van de koning? Neen, gelukkig niet, maar of dat ook zo gelukkig is, waag ik te betwijfelen. De onduidelijke bestuurlijke macht van de koning kan zich in Nederland geheel onverwacht doen gelden, zelfs tot ver buiten de politieke arena. Macht om onwelgevallige geschiedenis te verdraaien, macht om weerspannige feiten onder het vloerkleed te vegen, zélfs macht om zich privileges toe te eigenen die minachting tonen aan onze parlementaire democratie.

Toch zullen er maar weinigen zijn die in Nederland republikein worden omdat de juridische vierkante millimeter van artikel 42 van de grondwet hen te zwaar op de maag ligt. Welbeschouwd heeft niemand last van deze constitutionele irrationaliteit, bovendien zijn thema's als gezondheidzorg, onderwijs, integratie en werkgelegenheid veel sexier, dus waarom zou je eigenlijk republikein worden? Wel, ik zal het u verklappen: uit ergernis.

Zichtbare redenen om republikein te worden zijn er dan misschien niet, maar aanleidingen des te meer. Eén van die aanleidingen, die drie jaar geleden de republikeinse beweging in Nederland weer zo'n plotselinge impuls gaf, was toen bekend werd dat ons staatshoofd vanuit haar werkpaleis haar zuster hielp met het bewandelen van fiscale sluiproutes. Een grote meerderheid van het parlement bleek hier niet van gediend, maar desondanks gingen de praktijken gewoon door, en onderstaand kunt u getuige zijn van zo'n geërgerd parlementslid:

Diederik Samsom 'Flipt', Pauw & Witteman, september 2009

Herkent u deze man? Juist ja, het is Diederik Samsom, de zojuist gekozen voorzitter van de PvdA-Tweedekamerfractie die de geplaagde partij uit de modder moet proberen te trekken. Bij het beluisteren van dit onomwonden pleidooi voor de republiek is het echter van groot belang dat u zich realiseert dat de heer Samsom zich bij hem thuis bevindt, zo te zien in de keuken. Nu vraagt u zich misschien af: wat heeft dát er nu mee te maken, je bent toch gewoon een republikein of niet, onafhankelijk van de plaats waar men zich bevindt?

Was het maar zo. Toen in 2001 één van de oprichters van het Nieuw Republikeins Genootschap Ewout Irrgang kandidaat-Kamerlid werd voor de SP, verkneukelde republikeins Nederland zich reeds, want eindelijk zouden we een onversneden republikeins geluid in de Tweede Kamer kunnen horen. Niets bleek minder waar: Irrgang werd woordvoerder financiën, terwijl die andere vrijetijdsrepublikein Ronald van Raak het woordvoerderschap inzake het koninklijk huis op zich nam en sindsdien met knikkende knietjes braaf een ceremoniële monarchie bepleit.

Want wat denkt u, zal Samsom als partijleider bij een ergernis als bovenstaand voor de interruptiemicrofoon in de Tweede Kamer nog steeds pleiten voor de republiek, zoals hij thuis in de keuken wél durft? Of, zal premier Samsom het wekelijkse bezoekje aan het paleis laten annuleren door zijn secretaresse, gewoonweg omdat hij daar niets te zoeken heeft? Zal deze sociaal-democraat als minister-president een vorst of vorstin die volgens hem 'lak heeft aan de regels met minachting voor de parlementaire democratie' keihard laten vallen?

U mag één keer raden. Of nee, nul keer.